Acteur Mathieu Güthschmidt speelt deze herfst onder de vlag van De Utrechtse Spelen avondenlang de verpersoonlijking van Calvijn, met een nieuwe tekst van Sophie Kassies in regie van Erik Snel.

De Paardenkathedraal is voor Ik, Calvijn door decorontwerper Laura de Jong prachtig verbouwd tot een sobere en zuivere omgeving, met turf op de vloer, een rechte beek in het midden, houten banken onder immense overkappingen (als van een preekstoel) en projecties die de rimpelingen van het water op de witte muren laten schitteren. In deze functionele omgeving kan alle aandacht uitgaan naar de monoloog.

In de overtuiging dat het eigenlijk al te laat is, doet deze Calvijn een laatste poging ons hart te bereiken. Warm en gezellig zal hij het niet maken. Daarvoor ziet hij de mensheid te zeer omsingeld door de dood. Overal dreigen gevaren: verlokking, lust en genot. Zolang wij niet onder ogen zien hoe ontoereikend wij zijn, in welke onverschilligheid en zelfgenoegzaamheid wij leven en welk tijdelijk genot wij nastreven, zullen wij het paradijs niet hervinden, zo houdt Calvijn ons voor.

Hoewel het woord God niet valt, voelt deze man zich, met rubber laarzen in de turf, toch op eenzame hoogte staan. Hij verontschuldigt zich wel – ook hij is ontoereikend zoals ieder mens. Maar zoals hij in zijn lange loden jas rondwaart, is hij de Spartaanse soberheid zelve, die niet over maar in het water loopt.

En zoals bijna alle verbeten wereldverbeteraars is hij ook wat irritant en drammerig. Hij preekt, bezweert, waarschuwt en duldt geen tegenspraak. Ook niet van zanger Joost Schouten die in eenstemmige composities van Daan Manneke de vleselijke lusten bezingt. Güthschmidt deelt Schouten een corrigerende tik. Maar verder gaat de interactie helaas niet.

De vraag blijft of de reformatorische kerkhervormer seks en een goed glas wijn echt zo uitsloot als De Utrechtse Spelen ons in deze morele dienst willen doen geloven. Consequent is de roep om meer soberheid wel – Güthschmidt vereenzelvigt zich extreem met het gedachtegoed. Bovendien ook best actueel. Je wordt er in elk geval introspectief van.

Volkskrant, THEATER, Annette Embrechts. Gepubliceerd op 03 november 2009 08:22, bijgewerkt op 3 november 2009 08:32.